H  Home page

TIẾNG GỌI TỪ MẦU NHIỆM PHỤC SINH

                                                                                                                                                                                                       Biết có những tiếng gọi, lắng nghe được những tiếng gọi, phân định tiếng gọi và lựa chọn tiếng gọi để nỗ lực đáp trả, đó vừa là đòi hỏi căn bản cấu thành bản chất cuộc sống con người, vừa là yếu tố thiết yếu qua đó biểu lộ một cuộc đời thành công hay thất bại, hiểu cách chung tùy theo tiếng gọi mình chọn với cách thức mình đáp trả. Bởi dưới nhãn quan của người có niềm tin, trọn cuộc đời con người luôn hiện lên như một bức tranh về hành trình diễn tả và đáp lại những tiếng gọi nào đó, vọng lên từ đáy sâu tâm hồn hay từ giữa lòng cuộc sống, do bởi tác động vô hình của thần lành hay thần dữ.

Đương nhiên trong lãnh vực mầu nhiệm, cách riêng ở đây là Mầu Nhiệm Phục Sinh – Chân lý cao cả nhất của đời sống đức tin, việc có khả năng lắng nghe và có thể khám phá ra những tiếng gọi, không bao giờ đơn thuần chỉ do công khó trong nỗ lực toàn bộ của con người, bởi đứng trước mầu nhiệm, tâm trí con người luôn tỏ ra bất lực như rơi vào khoảng trống của ý niệm và ranh giới của sự tăm tối. Trái lại, khả năng này luôn là hồng ân cao quý Thiên Chúa thương ban cho con người, và mời gọi con người vận dụng để đi vào khám phá mầu nhiệm.

Đây vừa là hành trình dài với nỗ lực liên lỉ đòi hỏi phải có trong đời sống đức tin, vừa luôn là khởi điểm thúc đẩy con người phải không ngừng biết bắt đầu lại, để có thể đi vào không gian đối thoại và hiệp thông với Thiên Chúa, qua đó đạt tới ý nghĩa đích thực của cuộc đời. Như thế chúng ta đi đến câu hỏi căn bản khi suy nghĩ về Mầu Nhiệm Phục Sinh dưới nhãn quan của người có niềm tin : trong Mầu Nhiệm Phục Sinh, Thiên Chúa muốn gởi đến cho ta những sứ điệp nào? Nói cách khác, ta nghe được những tiếng gọi nào vọng lên từ Mầu Nhiệm Phục Sinh? Thực tế hơn, ta phải làm gì để đáp lại những tiếng gọi này và làm chúng vang lên mãi trong cuộc sống hiện sinh của mình?

Hẳn nhiên Phục Sinh là đỉnh cao của Mầu Nhiệm Cứu Độ, nhưng Phục Sinh cũng là khởi điểm của đời sống đức tin và niềm hy vọng Kitô giáo, vì đời sống đức tin và niềm hy vọng này luôn kín múc nguồn sinh lực và có nền tảng từ biến cố Phục Sinh của Đức Giêsu, qua đó vĩnh viễn mở ra cho con người con đường băng qua sự vô vọng của cái chết và sự dữ, để tiến vào niềm hy vọng sự sống vĩnh cửu nơi Thiên Chúa. Nếu trong suốt dòng lịch sử phát triển của đời sống Hội Thánh, niềm tin vào Mầu Nhiệm Phục Sinh đã là động lực và lý do khơi nguồn cho những nỗ lực và dấn thân không biết mệt mỏi, ngay cả phải hi sinh đến tính mạng của các thánh, các vị anh hùng tử đạo, các chứng nhân anh dũng trên mọi lĩnh vực của đời sống trong hành trình loan báo và làm chứng cho Tin Mừng Cứu Độ, thì ngày nay niềm tin Phục Sinh dường như xem ra càng ngày càng trở nên lu mờ và dần dần đi vào quên lãng. Bởi một đàng, ngôn ngữ và nội dung của sứ điệp Phục Sinh đã ngày càng trở nên xa lạ đối với đôi tai, với não trạng “ khác thường” của con người thời đại, lẫn bận tâm của họ, và đàng khác, dấu chứng rõ ràng về niềm tin này cũng không mang âm hưởng có sức thuyết phục đủ trên đời sống đức tin và cuộc sống thường nhật của người môn đệ Đức Kitô.

Về điểm đầu tiên chúng ta chỉ cần lưu ý đến sự kiện này : ngày nay nếu có ai đề cập đến vấn đề Phục Sinh với những ngôn từ đơn thuần thuộc lãnh vực đức tin trước một đám đông nào đó, dầu cho đa số là người tín hữu chăng nữa, người ấy sẽ cảm nhận ngay được sự lạc lõng của mình trước các thính giả, vốn chỉ được hấp dẫn và thuyết phục bởi những câu chuyện thời sự, những thông tin giật gân, hay những vấn đề thực tế thiết thân trong cuộc sống của họ. Như thế, chủ đề vị diễn giả đưa ra thật xa lạ, chẳng được mấy ai ủng hộ và cũng chẳng ăn nhập gì với bận tâm thực tế của đám đông. Và tình cảnh cũng tương tự như thế nếu người ta suy nghĩ cách chung về những gì liên quan đến các điểm giáo lý, hay các mầu nhiệm trong truyền thống đức tin vốn sống động của Giáo Hội.

Còn về điểm thứ hai liên quan tới sự hiện thực hóa Mầu Nhiệm Phục Sinh trong đời sống đức tin thì sao? Rõ ràng vấn đề này cũng ít khi trở thành mối bận tâm của phần đông người Kitô hữu, bởi ngày nay như ta thấy, con người phải đối diện và bị chi phối bởi biết bao những thách đố cả tích cực lẫn tiêu cực, nảy sinh giữa một thế giới chứa đầy những mâu thuẫn và biến chuyển không ngừng, đến nỗi điều này thường được viện dẫn để biện minh cho tư tưởng không còn đâu thời gian để nghĩ tới, huống hồ ưu tiên cho những nhu cầu xem ra không mấy thực tế thuộc thế giới tâm linh. Như thế, những mầu nhiệm căn bản của đời sống đức tin chỉ còn được chú tâm tới trong chừng mực, sự hiện diện của chúng không làm tổn hại nhiều tới những quyền lợi căn bản phát sinh từ cuộc sống, hay ít ra chúng có thể mang lại câu trả lời hữu hiệu cho những vấn nạn thực tế trước mắt, và điều này cũng thường đi với sự việc cụ thể : việc tham dự nội tâm và hành động vào các cử hành mầu nhiệm, thường khi được giới hạn về thời gian với số lần trong việc chỉ tuân giữ những đòi buộc tối thiểu của đức tin và không thể giảm trừ.

Đối diện với xu hướng ngày một rõ nét này, nhiều người đã tự hỏi : liệu Mầu Nhiệm Phục Sinh Giáo Hội đang sống và cử hành, có còn mang chút dư âm hay ý nghĩa đặc thù nào liên hệ với những bận tâm, những băn khoăn lẫn thao thức của con người thời nay không? Đó chẳng phải là tiếng gọi tha thiết vọng lên từ Mầu Nhiệm Phục Sinh đối với chúng ta – những người tin theo Chúa Giêsu, để mời gọi khơi dậy niềm tin Phục Sinh mà bấy lâu, dù mình xác tín nhưng đã bị lu mờ đi do những bận tâm trần thế và mau qua hay sao? Làm sao ta có thể luôn lắng nghe được và đáp lại tiếng gọi này từ Mầu Nhiệm Phục Sinh, giữa hoàn cảnh một thế giới dù có nhiều điểm sáng, nhưng cũng chất chứa biết bao bóng tối và cạm bẫy?

Trả lời cho những câu hỏi này cũng đồng nghĩa với thái độ luôn cố gắng mở lòng trí ra cho tác động của Thánh Thần, để lắng nghe tiếng gọi thức tỉnh từ Mầu Nhiệm Phục Sinh, và đó là hành động mạo hiểm đi vào chiều sâu và trọng tâm của đời sống đức tin và niềm hy vọng Kitô giáo. Mầu Nhiệm Phục Sinh mà Giáo Hội sống và cử hành không phải một kỷ niệm chết, hay một sự kiện dầu vĩ đại, nhưng rốt cuộc đã vĩnh viễn thuộc về quá khứ cách đây hơn kém hai ngàn năm lịch sử, chỉ liên quan đến thế giới nội tâm mang tính cá nhân và được lưu truyền lại cách khuôn đúc trên trang giấy mà thôi. Trái lại, đó luôn là mầu nhiệm sống động được tái hiện và minh chứng mỗi ngày trong suốt dòng lịch sử, cũng như trong hiện tại, qua chính đời sống năng động của Hội Thánh, nơi tổng thể cuộc sống những chứng nhân Tin Mừng. Niềm tin này là lý do sống còn và nguồn mạch nuôi dưỡng sự tồn tại, sự vững mạnh và tăng trưởng của Giáo Hội, cũng như qua Giáo Hội, trở thành ánh sáng chiếu soi, thành sức mạnh nâng đỡ và cứu chữa cho những thương tích trong thế giới con người.

Niềm tin Phục Sinh như thế không phải mông lung hay mơ hồ, vì niềm tin này đã cho thấy, nhờ nó mà biết bao cuộc đời con người đã được biến đổi trở nên tốt đẹp đến mức nào, cũng như qua con người và cuộc đời của họ, thổi vào trong bầu khí u ám của thế giới một luồng sinh khí tươi mát của sự sống. Gương sáng của các bậc thánh nhân, các vị anh hùng tử đạo, các chứng nhân anh dũng của đức tin qua suốt dòng lịch sử đã qúa rõ ràng, ở đây không cần thiết phải chứng minh nữa. Giờ đây chúng ta phải tự hỏi : ta phải sống sứ điệp Phục Sinh, nói cách khác, ta phải đáp lại tiếng gọi từ Mầu Nhiệm Phục Sinh với thái độ cụ thể thế nào trong cuộc sống hiện sinh của mình, hầu qua đó đưa đến cho đời ý nghĩa đích thực của cuộc sống?

Mầu Nhiệm Phục Sinh rõ ràng là thực tại sống động và có sức mạnh biến đổi, vì vậy việc tìm hiểu và khám phá tiếng gọi từ Mầu Nhiệm Phục Sinh, không đơn giản chỉ là vấn đề thuộc khả năng với cơ cấu lý tính của con người, nhưng đó còn là vấn đề cảm nghiệm của con tim với tổng thể đời sống dưới tác động yêu thương của Thiên Chúa. Vậy ở đây có mối tương quan biện chứng giữa việc đáp trả của đức tin với việc có thể lắng nghe tiếng gọi từ Mầu Nhiệm Phục Sinh : càng biết mở lòng ra với thái độ và hành động tích cực sẵn sàng dấn thân sống theo những đòi hỏi và thúc đẩy của Tin Mừng, ta sẽ càng cảm nghiệm được cách sâu sắc và rõ nét âm vang của tiếng gọi Phục Sinh. Khi càng nghe được tiếng gọi này cách rõ ràng và mãnh liệt, trái tim và tâm trí ta sẽ càng được mở rộng để có sức mạnh và sự nâng đỡ, nhờ đó ta có thể sống đức tin cách có thực chất và đi vào chiều sâu.

Điều đó có nghĩa là : niềm tin Phục Sinh không hiện hữu nơi tư tưởng tôi như một ý niệm, hay xác tín thuần thiêng liêng đóng kín vào thế giới nội tâm cá nhân, nhưng niềm tin này phải được biểu hiện bằng chính hành động và thái độ sống, biến đổi cả con người với não trạng và lối sống của tôi, để trở nên chứng nhân khả tín của Tin Mừng, để nhờ nhịp cầu là chính bản thân và cuộc đời tôi, sự sống đích thực mà Mầu Nhiệm Phục Sinh mang lại có thể đi vào thế giới cách hữu hiệu và lan rộng ra mãi, có như thế cuộc đời mới được cứu chữa, được biến đổi để trở nên tốt đẹp hơn, hầu ngày một đạt tới ý nghĩa của nó cách trọn vẹn.

Như thế, tôi cần phải học biết và mang lấy tâm tình cùng thái độ của chính Chúa Giêsu, Đấng đến thế gian không phải để được người ta phục vụ nhưng là để phục vụ, ngay cả phải hy sinh đến chính mạng sống mình; và chính qua cách thức đó, Người có thể mang Thiên Chúa đến cho con người và nâng con người lên để có khả năng đón nhận sự sống đích thực nơi Thiên Chúa. Quy chiếu vào con người và cuộc đời của Chúa Giêsu, tôi phải luôn coi Người như chuẩn mực đạo đức tối thượng duy nhất có thẩm quyền đòi buộc tôi phải can đảm đứng dậy lên tiếng, chống lại, và dưới nhãn quan của người có niềm tin – đề nghị giải pháp ưu việt với ánh sáng của Tin Mừng, nhằm giảm bớt và xóa bỏ những bất công và ngang trái làm phương hại đến phẩm giá cao cả của chính tôi cũng như của tha nhân xung quanh đã, đang hay sẽ diễn ra dù ít hay lan tràn trong đời sống xã hội, tất cả những gì đi ngược lại với nền văn hóa của tình thương và sự sống ( và cả những tiêu cực nếu có trong Giáo Hội ) : những hành động khủng bố, bạo lực, sự xuống cấp và thoái hóa về đạo đức, thực trạng gian dối và xảo trá, tệ nạn buôn bán phụ nữ và trẻ em, nạn tham nhũng, tham ô, phá thai, xì ke ma túy …

Tuy nhiên, tôi không lên tiếng và đề nghị giải pháp suông về những điều này, giống như kẻ chỉ đứng bên ngoài khoanh tay ngó vào rồi phê phán cách tiêu cực, như thể những thực trạng này chỉ diễn ra ở ngoài và không liên quan gì tới tôi, trái lại thái độ này phải đưa tôi tới một sự đồng cảm và thao thức : đó chính là những thực trạng thuộc về cơ cấu cuộc đời và bản thân tôi, tôi đã gây nên cách trực tiếp hay gián tiếp, nên tôi có trách nhiệm gánh vác và tìm cách tháo gỡ. Sở dĩ tôi cần như thế, là vì tôi muốn mặc lấy nhãn giới của Chúa Giêsu, tôi muốn sống triệt để niềm tin, sự liên đới và theo gương Người, một vị Thiên Chúa không ngừng tự hạ và nhập thể để đồng hóa với kiếp sống và thân phận mong manh của con người cho đến nỗi tự nguyện đi vào cái chết, để qua đó có thể cứu chữa con người và nâng họ dậy.

Mặc dù đó là những nội dung với động lực tích cực mang dáng vẻ đòi buộc tiêu cực, nhưng niềm tin Phục Sinh còn thúc đẩy ta đi xa hơn, như thánh Phanxicô đã diễn tả điều này một cách cô đọng và sắc bén nơi lời Kinh Hòa Bình : “Lạy Chúa, xin hãy dùng con như khí cụ bình an của Chúa, để con mang yêu thương vào nơi oán thù, đem thứ tha vào nơi lăng nhục, đem an hòa vào nơi tranh chấp, đem chân lý vào chốn lỗi lầm; để con mang tin kính vào nơi nghi nan, chiếu trông cậy vào nơi thất vọng ; để con dọi ánh sáng vào nơi tối tăm, đem niềm vui đến chốn u sầu. Lạy Chúa xin hãy dạy con : tìm an ủi người hơn  được người ủi an, tìm hiểu biết người hơn được người hiểu biết, tìm yêu mến người hơn được người mến yêu …”. Có thể nói, lời kinh này chính là sự tóm kết tất cả tinh thần của niềm tin Phục Sinh và của đời sống đức tin Kitô giáo. Tinh thần này không có điểm dừng hay tự thỏa mãn với những gì mình đã thực hiện được, cho dẫu là tốt đẹp, nhưng luôn trở thành động lực thúc đẩy ta vươn xa hơn trong nỗ lực sống điều này suốt cả cuộc đời, khi quy chiếu vào khuôn mẫu ưu việt nơi con người và cuộc đời của Chúa Giêsu. Đó là thái độ luôn mở rộng tâm hồn cho vĩnh cửu, cho tình yêu vô tận của Thiên Chúa đi vào cuộc đời và tin tưởng phó thác cuộc đời cho bàn tay dẫn lối từ ái của Thiên Chúa. Có như thế, niềm tin Phục Sinh mới mang sức sống và ý nghĩa đến cho con người cách trọn vẹn.

Chỉ khi nào niềm tin Phục Sinh trong đời sống Kitô hữu, không chết khô trong hình thức và khuôn khổ, không khép kín trong danh từ và co cụm nơi riêng tư, niềm tin này mới nói được là niềm tin Phục Sinh - một thực tại sống động thấm nhuần vào mọi sinh hoạt của cuộc đời, thổi sinh khí vào cuộc đời và biến đổi cuộc đời từ nền tảng. Sống niềm tin Phục Sinh như thế là loan báo tin vui cứu độ trong hành trình khám phá tiếng gọi yêu thương của Thiên Chúa. Tin vui và tiếng gọi này làm nên hai chiều kích ý nghĩa căn bản của đời sống đức tin : vui vì hạnh phúc biết rằng, dù mình đầy những yếu đuối, bất toàn và tội lỗi, nhưng vẫn được tình yêu nhưng không của Thiên Chúa cứu độ trong Đức Giêsu Kitô ; tiếng gọi vì xác tín và khám phá mình hằng được Thiên Chúa kêu mời chia sẻ và cho thông phần  vào sứ vụ của Đức Giêsu Kitô trong hành trình loan báo Tin Mừng Cứu Độ cho thế giới, và điều này phải kinh qua con đường từ bỏ và thanh luyện.

Hiển nhiên, việc sống hai chiều kích ý nghĩa này của Mầu Nhiệm Phục Sinh không bao giờ là điều dễ dàng, việc khám phá không khi nào là điều đơn giản, vì nó là cả tiến trình phải kéo dài trong suốt cuộc đời, trong nỗ lực vượt lên chính mình với những tham – sân – si để sống hiến thân cho Thiên Chúa và tha nhân. Nó mở ra trước mắt ta viễn tượng rộng lớn của việc hội nhập văn hóa, đối thoại liên tôn, cũng như mọi khía cạnh xây đắp lên cuộc sống làm người. Ta chỉ có thể cố gắng sống, học hỏi, khám phá từng bước và luôn biết bắt đầu lại trong sự chú tâm lắng nghe tiếng gọi của tình yêu Thiên Chúa nơi sự vâng phục, tin tưởng và phó thác trong bàn tay dẫn đường chỉ lối của Ngài.

Sống trong hoàn cảnh của một xã hội tuy có nhiều điểm sáng, nhưng cũng chất chứa biết bao bóng tối và mâu thuẫn như ngày hôm nay, việc lắng nghe và sống sứ điệp Phục Sinh hẳn là một thách đố và lời mời gọi khẩn thiết hơn bao giờ hết. Điều này, một đàng thúc đẩy ta khơi dậy đời sống đức tin của người môn đệ Chúa Giêsu mà bấy lâu đã bị lu mờ đi, do bởi hoàn cảnh chủ quan hay khách quan của cuộc sống, và đàng khác qua đó làm chứng rằng : niềm tin Phục Sinh có thể cứu chữa hữu hiệu cho những thương tích của con người, và xua tan những bóng mây u ám với sự chèo kéo của mãnh lực sự dữ đang hiện diện trong thế giới. Hoàn cảnh này nếu là thách đố và chất chứa những cạm bẫy, thì cũng là những cơ hội và hồng ân Thiên Chúa thương ban cho con người.

Với thái độ biết mở lòng ra cho tình yêu và sự vâng phục của đức tin, thách đố và cạm bẫy sẽ trở nên không gian hữu hiệu cho mỗi người trong hành trình khám phá và làm chứng cho tình yêu cứu độ của Thiên Chúa, cũng như  không gian để gặp gỡ và đối thoại với Ngài cùng tha nhân trong tâm tình hiệp thông. Như thế, thách đố và cạm bẫy, dưới ánh sáng của niềm tin Phục Sinh, đều trở nên cơ hội và hồng ân – tấm bảng chỉ đường quý giá cho ta biết phải tìm gặp tình yêu, khám phá tình yêu và sống tình yêu thế nào trong mọi hoàn cảnh đổi thay của cuộc sống, hầu qua đó đưa lại cho chính mình và tha nhân, sự phong nhiêu và ý nghĩa đích thực của cuộc đời như Thiên Chúa đã thiết định.    

 Chủng sinh Stêphanô Trần Ngọc Chi

 H  Home page