ĐỨC GIÁO HOÀNG BÊNÊĐICTÔ XVI
Ngày 19.06.2008
Giáo lư về thánh Isiđôrô thành Sévilla
Anh chị em thân mến,
Hôm nay, Cha muốn nói về thánh Isiđôrô thành Sêvilla: ngài là em của Đức Cha Léandre, giám mục thành Sêvilla và là một người bạn lớn của Đức Giáo Hoàng Grêgôriô Cả. Chi tiết này quan trọng v́ nó cho phép chú ư tới một sự gần gũi về văn hóa và tinh thần cần thiết cho việc hiểu biết con người của thánh Isiđôrô. Thật thế, là người rất đ̣i hỏi, chăm chỉ nghiên cứu và sống khắc khổ, Giám Mục Léandre đă tạo ra bầu khí gia đ́nh có sắc thái khắc khổ của một đan sĩ và tiết nhịp nghiên cứu nghiêm chỉnh cho em trai. Ngoài ra Đức Cha Léandre c̣n lo lắng mọi sự cần thiết giúp đối phó với t́nh trạng chính trị xă hội bấy giờ: thời đó, trong các thập niên người rợ Wisgoths theo bè rối Arius đă xâm lăng bán đảo thuộc Tây Ban Nha và chiếm các vùng đất của đế quốc Roma cũng là chiếm những miền Công giáo Rôma. Nhà của Giám Mục Léandre và Isiđôrô có một thư viện chứa nhiều tác phẩm cổ điển, ngoại giáo và Kitô giáo. Là người bị cả hai lănh vực lôi cuốn, Isiđôrô được người anh huấn luyện phát triển thú nghiên cứu học hỏi một cách kín đáo và với óc phân định.
Trong bầu khí thanh b́nh và cởi mở của Ṭa Giám Mục thành Sêvilla, chúng ta có thể tóm tắt những thành quả văn hoá và tinh thần của Isiđôrô qua các tác phẩm của ngài cho thấy Isiđôrô là một người hiểu biết bách khoa về nền văn hóa cổ ngoại giáo và Kitô giáo. Như thế, người ta có thể giải thích sự rơ ràng trong những sáng tác văn chương của Isiđôrô thể hiện một cách dễ dàng khi đề cập tới các tác giả từ Martial cho đến Augustinô, từ Cicêrôn cho đến Grêgôriô Cả. Một cuộc chiến đấu nội tâm không dễ dàng chút nào đối với Isiđôrô khi thay thế Đức Cha Léandre cai quản giáo phận Siviglia vào năm 599. Người ta có thể nhận ra cuộc chiến đấu nội tâm liên lỉ này khi đọc những tác phẩm của ngài. Isiđôrô được coi là vị Giáo phụ cuối cùng của thời cổ đại. Ngài qua đời năm 636 và ít lâu sau đó, công đồng Tolède năm 653 đă định nghĩa thánh nhân như là "bậc thầy cao siêu của thời đại chúng ta và là vinh quang của Giáo Hội Công Giáo".
Isiđôrô thật là một người sống với sự xung khắc nội tâm dữ dội. Thật vậy, trong đời sống cá nhân, ngài đă sống kiinh nghiệm của một cuộc xung đột nội tâm thường xuyên, rất giống với xung khắc mà thánh Grêgôriô Cả và thánh Augustinô đă sống, giữa ước mong cô tịch và chỉ dành thời giờ để suy niệm Lời Chúa và các đ̣i hỏi thực thi bác ái đối với các anh chị em khác, mà người cảm thấy có trách nhiệm về ơn cứu độ của họ trong cương vị là Giám Mục. Chẳng hạn, ngài viết về các người có trách nhiệm trong Giáo Hội như sau: "Người có trách nhiệm trong một Giáo Hội một đàng phải đóng đinh chính ḿnh cho thế giới với việc hăm dẹp xác thịt, đàng khác phải chấp nhận quyết định của giáo hội đến do thánh ư Chúa, là chăm lo cai quản với ḷng khiêm tốn, cả khi không muốn làm điều đó" (Sententiarum liber III, 33,1: PL 83, col 705 B). Ngài viết thêm trong đoạn tiếp theo: "Các người của Thiên Chúa thật ra không ước muốn chú ư tới các sự trần gian, và họ rên rỉ khi phải lănh nhận vài trách nhiệm v́ một chương tŕnh nhiệm mầu nào đó của Thiên Chúa... Họ t́m mọi cách để tránh các trách nhiệm ấy, nhưng chấp nhận điều họ muốn tránh xa và làm điều họ muốn tránh né. Thật thế, họ bước vào trong bí mật của con tim và nơi đó họ t́m hiểu thánh ư nhiệm mầu của Thiên Chúa muốn đ̣i hỏi ǵ nơi họ. Và khi họ ư thức được rằng phải tuân hành các chương tŕnh của Thiên Chúa, th́ họ khiêm tốn đặt cổ của con tim họ vào ách của quyết định của Chúa" (Sententiarum liber III, 33,3 PL 83, coll. 705-706).
Để hiểu hơn về Isiđôrô, phải hiểu biết trước tiên các t́nh h́nh chính trị phức tạp của thời ngài mà Cha đă có nói qua: Ngay từ khi c̣n bé Isiđôrô đă phải sống kinh nghiệm đau thương khi bị lưu đầy. Nhưng dù vậy, ngài lại đầy ắp ḷng nhiệt huyết tông đồ: ngài đă sống kinh nghiệm mạnh mẽ góp phần vào việc đào tạo một dân tộc đă t́m lại được sự hiệp nhất, trên b́nh điện chính trị cũng như tôn giáo, với biến cố Chúa Quan Pḥng cho vua Ermenégilde của người Wisigoth bỏ bè rối Arius để trở lại với đức tin Công Giáo. Tuy nhiên, không nên đánh giá thấp những khó khăn nghiêm trọng trong các vấn đề quan trọng như các tương quan với các người theo bè rối và người Do thái. Một loạt các vấn đề cụ thể ngày nay xảy ra trong một vài vùng giống như những điều đă xảy ra trong vài miền thuộc Tây Ban Nha vào thể kỷ thứ VI. Sự hiểu biết phong phú về các nền văn hóa đă giúp giáo phụ Isiđôrô đối chiếu sự mới mẻ Kitô với gia tài cổ điển hy lạp-rôma, c̣n hơn cả khi tài khéo tổng hợp của giáo phụ là tài collatio, tức là tài tiếp nhận được thể hiển không phải là tổng hợp, mà chỉ là thu thập diễn tả sự thông thái tuyệt vời cá nhân không luôn luôn có trật tự mà người ta có thể mong đợi nơi ngài.
V́ thế, trong tất cả mọi chuyện chúng ta ngưỡng mộ những lo lắng mà ngài đă không bao giờ quên những điều mà kinh nghiệm con người đă có trong lịch sử của đất nước họ hay trên thế giới. Isiđôrô đă không muốn đánh mất đi bất cứ sự ǵ đă được con người chiếm hữu được trong các thời đại cổ xưa, cho dù đó là gốc ngoại giáo, Do thái hay Kitô. Thành ra chúng ta không nên lấy làm lạ, khi giáo phụ không thành công trong việc thông truyền một cách thích hợp các hiểu biết đă được thanh lọc bởi ḷng tin Kitô giáo. Tuy nhiên trong chủ ư, những đề nghị luôn luôn phù hợp với ḷng tin công giáo th́ ngài kiên tŕ bảo vệ. Trong việc thảo luận nhiều vấn đề thần học khác nhau, ngài nhận thức được sự phức tạp và thường đề nghị một giải pháp bén nhọn diễn tả chân lư Kitô toàn vẹn. Điều này cho phép các Kitô hữu trong nhiều thế kỷ cho tới ngày nay vẫn được hưởng ích lợi của các định nghĩa do ngài đưa ra. Một ví điển h́nh là định nghĩa của ngài cống hiến cho chúng ta về các tương quan giữa đời sống hoạt động và đời sống chiêm niệm. Giáo phụ viết: "Những người muốn đạt sự nghỉ ngơi của chiêm niệm th́ trước đó phải tập dượt trong thao trường của đời hoạt động đă; và như thế được thanh tẩy khỏi mọi vấy bẩn của tội lỗi, họ sẽ có thể biểu lộ cho thấy con tim trong sạch, là con tim duy nhất cho phép trông thấy Thiên Chúa” (Differentiarum Lib II, 34, 133: PL 83, col. 91 A). Tuy nhiên cái thực tế của một chủ chăn đích thật khiến cho giáo phụ xác tín về nguy cơ mà tín hữu có thể gặp, là tự giản lược thành những người chỉ sống một chiều kích. Chính v́ thế giáo phụ viết thêm: "Con đường trung dung bao gồm cả hai h́nh thái sống, thường cho thấy nó hữu ích hơn và giải quyết các căng thẳng thường sắc nhọn hơn là việc lựa chọn chỉ một h́nh thức; trái lại các căng thẳng đó được dịu bớt bởi việc lựa chọn luân chuyển nhau giữa hai h́nh thức chiêm niệm và hoạt động" (o.c., 134: ibid., col 91B).
Giáo phụ Isđôrô t́m kiếm trong sự gương mẫu của Chúa Giêsu một xác định dứt khoát cho một định hướng đúng đắn cho cuộc sống. Người viết: "Chúa Giêsu Cứu Thế cống hiến cho chúng ta gương sống hoạt động, khi ban ngày Người dành để ban các dấu chỉ và làm các phép lạ trong thành phố, nhưng Người cho thấy đời chiêm niệm, khi rút lui lên núi và cầu nguyện suốt đêm” (o.c., 134: ibid.). Dưới ánh sáng mẫu gương đó của Thầy Chí Thánh, Isiđôrô có thể kết luận với giáo huấn luân lư chính xác sau đây: "V́ thế người tôi tớ của Thiên Chúa cũng bắt chước Đức Kitô, phải sống đời chiêm niêm và không khước từ đời hoạt động. Hành xử khác đi là không đúng. Thật vậy, cũng như chúng ta yêu Chúa với sự chiêm niệm làm sao, th́ cũng phải yêu tha nhân qua sự hoạt động như vậy. Không thể sống mà không có sự đồng hiện diện của cả hai h́nh thức, cũng không thể yêu thương, nếu không sống kinh nghiệm của cả hai h́nh thức” (o.c., 135: ibid., col 91C). Cha coi đó là tổng hợp của một cuộc đời t́m chiêm ngắm Thiên Chúa, đối thoại với Chúa trong lới cầu nguyện, trong việc đọc suy niệm Kinh Thánh, cũng như trong hoạt động phục vụ cộng đoàn nhân loại và phục vụ tha nhân. Đó là tổng hợp bài học mà vị Giám mục vĩ đại thành Sêvilla - Isiđôrô để lại cho chúng ta, những Kitô hữu ngày nay, được mời gọi làm chứng cho Chúa Kitô trong ngh́n năm mới.