ĐỨC GIÁO HOÀNG BÊNÊĐICTÔ XVI
19/03/2008
GIÁO LƯ VỀ TAM NHẬT VƯỢT QUA
Anh chị em thân mến,
Chúng ta đang ở hôm trước Tam nhật Vượt qua. Ba ngày sắp tới được gọi là "thánh" v́ nó làm cho chúng ta sống lại biến cố trọng tâm của ơn cứu độ chúng ta. Thật vậy, Tam nhật Vượt qua đưa chúng ta vào yếu tố nền tảng của đức tin Công giáo: cuộc khổ nạn, cái chết và phục sinh của Chúa Giêsu Kitô. Những ngày này chúng ta có thể coi như một ngày duy nhất: nó cấu thành trọng tâm của cả năm phụng vụ cũng như của đời sống Giáo Hội. Kết thúc h́nh tŕnh mùa Chay, chúng ta cũng chuẩn bị sẵn sàng đi vào chính bầu khí mà Chúa Giêsu đă sống tại Giêrusalem. Chúng ta muốn làm sống lại trong chính chúng ta kư ức sống động về những đau khổ mà Chúa Giêsu đă chịu v́ chúng ta và chúng ta chuẩn bị cử hành với niềm vui vào ngày Chúa Nhật tới "lễ Vượt qua đích thực mà Máu Đức Kitô đă bao phủ bằng vinh quang, lễ Vượt qua mà Giáo Hội cử hành là nguồn gốc của tất cả các lễ", như lời tiền tụng ngày lễ Vượt qua theo nghi thức thánh Ambrôsiô nói đến.
Ngày mai là thứ Năm Tuần Thánh, Giáo Hội tưởng niệm bữa Tiệc cuối cùng trước cuộc thương khó và cái chết của Chúa Giêsu. Trong bữa tiệc đó Chúa chúng ta đă lập bí tích Thánh Thể và bí tích Truyền chức thánh. Cũng trong chính đêm ấy, Chúa Giêsu đă để lại cho chúng ta một điều răn mới là điều răn của t́nh yêu huynh đệ. Trước khi bước vào Tam nhật Vượt qua nhưng đă có liên hệ gần với những ngày này. Vào sáng thứ Năm, trong mỗi giáo phận sẽ cử hành lễ Dầu, trong đó Giám mục và các linh mục trong giáo phận làm mới lại lời hứa ngày chịu chức và làm phép dầu: dầu dự ṭng, dầu bệnh nhân và dầu thánh. Đây là thời điểm đặc biệt quan trọng cho đời sống của mỗi cộng đoàn giáo phận, quy tụ chung quanh vị chủ chăn của ḿnh, củng cố sự hiệp nhất và trung thành với Đức Kitô, vị Thượng Tế duy nhất đời đời. Vào buổi chiều trong thánh lễ Tiệc ly của Chúa, chúng ta tưởng niệm Bữa tiệc cuối cùng, trong đó Đức Kitô tự hiến cho tất cả chúng ta như lương thực cứu độ, như thần dược cho sự bất tử: đó là mầu nhiệm Thánh Thể, nguồn mạch và chóp đỉnh của đời sống kitô hữu. Trong bí tích cứu độ này, Chúa Giêsu đă hiến dâng và thực hiện cho tất cả những ai tin vào ngài sự hiệp thông sâu thẳm nhất có thể có giữa đời sống của chúng ta và cuộc sống của ngài. Với cử chỉ khiêm tốn và cảm động biết bao nhiêu của việc rửa chân, chúng ta được mời gọi nhớ lại việc Chúa đă làm cho các Tông đồ của ngài: đang khi rửa chân, ngài công bố cách cụ thể cấp độ cao nhất của t́nh yêu, một t́nh yêu phục vụ đến độ trao hiến thân ḿnh, qua đó diễn tả trước hy lễ tuyệt đỉnh của cuộc sống ngài sẽ thực hiện vào ngày mai trên đồi Can-vê. Theo truyền thống tốt đẹp, các tín hữu kết thúc ngày thứ Năm thánh bằng một buổi canh thức cầu nguyện và tôn thờ Thánh Thể để sống thân t́nh hơn với cuộc hấp hối của Chúa Giêsu ở vườn Giếtsimani.
Thứ Sáu Tuần Thánh là ngày tưởng niệm cuộc thương khó, tử nạn và cái chết của Chúa Giêsu. Trong ngày này, phụng vụ của Giáo Hội không có cử hành thánh lễ, nhưng cộng đoàn kitô hữu tụ tập để suy niệm về mầu nhiệm sự dữ và tội lỗi đè nặng trên nhân loại, để bước theo những đau khổ của Chúa - Đấng gánh sự dữ, trong ánh sáng của Lời Chúa với sự trợ giúp của những cử chỉ cảm động của phụng vụ. Sau khi nghe tŕnh thuật về cuộc thương khó của Chúa, cộng đoàn cầu nguyện cho tất cả những nhu cầu của Giáo Hội và của thế giới, tôn thờ Thánh giá và rước Ḿnh Thánh Chúa c̣n giữ lại trong thánh lễ Tiệc Ly hôm trước. Như một lời mời gọi bổ trợ để suy niệm về cuộc thương khó và cái chết của Đấng Cứu độ và để diễn tả t́nh yêu và việc tham dự của các tín hữu vào những đau khổ của Chúa, truyền thống kitô giáo đă làm nảy sinh nhiều h́nh thức đạo đức b́nh dân như rước kiệu, diễn tuồng thương khó nhằm ghi lại trong tâm hồn người tín hữu các tâm t́nh sâu đậm của việc tham dự đích thực vào hiến tế cứu độ của Chúa Giêsu. Trong các thói quen đạo đức đó, có việc đi chặng đàng thánh giá. Theo ḍng thời gian thói quen này được thêm phong phú bằng những cách diễn tả tinh thần và nghệ thuật gắn liền với nhiều nền văn hoá khác nhau. V́ thế, ở nhiều quốc gia, có những đền thánh có tên là "núi Sọ" đă được xây dựng. Ở đó có đường dốc để nhắc lại con người thương khó của Chúa cho phép các tín hữu tham dự vào cuộc lên núi Thập giá của Chúa, Núi của T́nh yêu thương đến cùng.
Thứ Bảy Tuần Thánh được dấu bằng sự thinh lặng sâu lắng. Các nhà thờ trống trơn và không có một nghi thức phụng vụ nào. Khi chờ đợi biến cố Phục sinh, các tín hữu kiên tŕ chờ đợi cùng Mẹ Maria trong cầu nguyện và suy niệm. Thật vậy, chúng ta cần một ngày thinh lặng để suy niệm về thực tại cuộc sống con người, về sức mạnh của sự dữ và sức mạnh của sự thiện nảy sinh từ cuộc Thương khó và Phục sinh của Chúa. Trong ngày này, các tín hữu có cơ hội thuận lợi để lănh nhận bí tích Hoà giải là việc tuyệt đối cần thiết để thanh tẩy tâm hồn và chuẩn bị cử hành lễ cách mơiứ mẻ hết sức lễ Phục sinh. Ít nhất một năm một lần chúng ta cần thanh tẩy nội tâm để canh tân chính ḿnh. Ngày thứ Bảy thinh lặng, suy niệm, tha thứ và hoà giải, diễn ra trong ngày Vọng lễ Phục sinh, dẫn đưa chúng ta vào ngày Chúa Nhật quan trọng nhất của lịch sử, ngày Chúa Nhật phục sinh của Đức Kitô. Giáo Hội canh thức bên cạnh ngọn lửa mới làm phép và suy niệm về những lời hứa vĩ đại trong Cựu ước và Tân ước về sự giải thoát vĩnh viễn khỏi sự nô lệ của tội lỗi và sự chết. Trong đêm tối, ánh sáng của ngọn nến Phục sinh, biểu tượng của Đức Kitô phục sinh vinh quang, được thắp lên từ ngọn lửa mới. Đức Kitô, ánh sáng của nhân loại, đẩy lui bóng tối của tâm hồn và trí khôn và chiếu sáng mọi người sinh vào trần gian. Bên cạnh nến Phục sinh, Giáo Hội công bố Tin mừng Phục sinh: Đức Kitô đă thực sự phục sinh, sự chết không c̣n quyền lực nào trên ngài nữa. Với cái chết của ngài, ngài đă chiến thắng vĩnh viễn sự dữ và trao ban cho tất cả mọi người sự sống của chính Thiên Chúa. Theo một truyền thống cổ xưa, trong lễ Vọng Phục sinh các dự ṭng lănh nhận bí tích Rửa tội, để nhấn mạnh đến sự tham dự của các tín hữu vào mầu nhiệm của cái chết và phục sinh của Đức Kitô. Từ đêm rạng ngời Phục sinh, niềm vui, ánh sáng và b́nh an của Đức Kitô toả lan trong đời sống của các tín hữu của mỗi cộng đoàn kitô hữu và đến mọi điểm của không gian và thời gian.
Anh chị em thân mến, trong những ngày đặc biệt này, hăy hướng đời sống của chúng ta về sự gắn bó quăng đại và tin tưởng vào t́nh yêu quan pḥng của Cha trên trời; làm mới lại tiếng "xin vâng" với thánh ư Thiên Chúa như Chúa Giêsu đă nói với hy tế thập giá. Những nghi thức ngày thứ Năm thánh, thứ Sáu thánh, sự thinh lặng ch́m sâu trong cầu nguyện của ngày thứ Bảy thánh và ngày Vọng Phục sinh cống hiến cho chúng ta cơ hội đào sâu ư nghĩa và giá trị của ơn gọi kitô hữu của chúng ta được nảy sinh từ mầu nhiệm Vượt qua và cụ thế hoá nó khi chúng ta trung thành bước theo Đức Kitô trong mọi hoàn cảnh của cuộc sống như ngài đă làm, cho đến độ hy sinh quăng đại cuộc sống của chúng ta.
Tưởng niệm những mầu nhiệm của Đức Kitô có nghĩa là sống trong một sự gắn bó sâu thẳm và liên đới với giây phút hiện tại của lịch sử với xác tín rằng những ǵ chúng ta cử hành là một thực tại sống động và thời sự. V́ vậy, chúng ta hăy mang vào trong lời cầu nguyện của chúng ta những sự kiện và những hoàn cảnh thê thảm trong những ngày này đang gây đau khổ cho một số lớn anh chị em chúng ta trên mọi miền thế giới. Chúng ta biết rằng sự thù hận, các chia rẽ, bạo lực không bao giờ có tiếng nói cuối cùng trong những sự kiện lịch sử. Trong những ngày này, hăy làm sống dậy trong chúng ta niềm hy vọng lớn lao: Đức Kitô đóng đinh đă sống lại và đă chiến thắng thế gian. T́nh yêu mạnh hơn hận thù. Nó đă chiến và chúng ta phải liên kết với t́nh yêu chiến thắng này. V́ thế, chúng ta phải tái khởi hành từ Đức Kitô và làm việc trong sự hiệp thông với ngài để tạo dựng một thế giới trên hoà b́nh, công b́nh và t́nh yêu. Trong cuộc dấn thân liên quan đến tất cả chúng ta, chúng ta hăy để ḿnh được hướng dẫn bởi Đức Maria, người đă đồng hành với Con Thiên Chúa trên đường thương khó, thập giá và đă tham dự vào việc hoàn tất chương tŕnh cứu độ với sức mạnh của đức tin. Với những tâm t́nh ấy, Cha cầu chúc tất cả anh chị em và cộng đoàn của anh chị em lễ Phục sinh vui tươi và thánh thiện.
Lm. Toma-Thiện Trần Quốc Hưng chuyển dịch