H  Home page

THÔNG ĐIỆP THỨ HAI CỦA ĐỨC GIÁO HOÀNG BÊNÊĐICTÔ XVI

Lm. Phanxicô Xaviê BẢO LỘC 

I. TỔNG QUAN

         Sau thông điệp đầu tiên về đức Mến, Thiên Chúa là Tình yêu[1], vào ngày lễ kính thánh Anrê, thứ sáu 30.11.2007, Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI đã gửi đến toàn Dân Chúa thông điệp về đức Cậy.

Cùng ngày, thông điệp được giới thiệu bởi hai hồng y : Georges Cottier, O.P, nguyên thần học gia phủ Giáo hoàng (Pontifical Household/Maison pontificale) và Albert Vanhoye, S.J, nguyên giáo sư chú giải Tân ước của Học viện Thánh kinh Giáo hoàng (Pontifical Biblical Institute /Institut biblique pontifical).

1. Tên gọi

Tên gọi của thông điệp trích từ hai chữ đầu của câu thứ nhất: “Spe salvi facti sumus” (Saved by / in Hope, Sauvé par l'espérance / en espérance), chúng ta đã được cứu độ trong hy vọng. Ý tưởng nền của câu này dựa trên lời thư thánh Phaolô gửi cho tín hữu thành Rôma : "chúng ta đã được cứu độ, nhưng vẫn còn phải trông mong" (Rm 8, 24).

Charles Péguy (1873-1914) đã nói : "Tôi có thể hiểu được niềm tin và tình yêu. Nhưng còn hy vọng ? Hy vọng là một kỳ công, một phép lạ, một huyền nhiệm, một tia sáng giữa lòng thế giới trong đó sự điên dại của con người dường như phá hủy tất cả nền tảng cho phép tin rằng thế giới này có khả năng được cải thiện"[2]. Nhà văn và thi sĩ Pháp này cũng so sánh ba nhân đức đối thần với hình ảnh ba chị em : em Cậy bước đi giữa hai chị của mình, nhưng trái với vẻ bề ngoài, không phải chị Tin và chị Mến dẫn dắt em Cậy, mà chính đức Cậy lôi kéo hai nhân đức đối thần kia. Nếu đức Cậy dừng lại, thì tất cả sẽ khựng lại[3].

Dịp Năm Thánh 2000, Đức Tổng Giám mục Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn từng chia sẻ tại Vatican rằng: “Bên châu Âu, các Kitô hữu sống đức tin bằng đức ái, còn tại Việt Nam, chúng tôi sống đức tin bằng đức Cậy”.

Chủ đề hy vọng cánh chung không xa lạ với thần học gia Joseph Ratzinger, tác giả cuốn Eschatology: Death and Eternal Life, xuất bản vào năm 1977. Hơn nữa, tác giả từng là chứng nhân của một nền thần học giải phóng đã khiến cho niềm hy vọng trong thế giới châu Mỹ La Tinh bị chính trị hóa; rồi ngài cũng kinh nghiệm bản thân trong bối cảnh của một châu Âu mà niềm hy vọng đã đánh mất đi chiều kích cộng đồng và mang nặng tính cá nhân. Đó là những động lực khiến Đức Thánh Cha viết Spe salvi.

“Cống hiến thông điệp thứ hai cho suy tư về hy vọng, Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI đã nêu lên một trong những vấn đề khẩn cấp và quan trọng nhất của thời đại chúng ta, nhưng ngài không dừng lại nơi một sự mô tả dễ dàng về niềm hy vọng phổ biến trong thế giới, mà đúng hơn bằng sự khiêm tốn và can đảm, ngài đương đầu với một chuỗi những vấn nạn khó khăn. Đức Giáo hoàng không chạy trốn, trái lại, ngài tìm cách làm cho những vấn nạn và nghi ngờ của con người thời đại tiếp xúc trực tiếp với những giải đáp của đức tin”[4].

2. Những ý tưởng chủ yếu

Theo John L Allen Jr., thông tín viên thường trực của tờ National Catholic Reporter, thì Spe salvi được xem như hợp tuyển “vĩ đại nhất” về những ý tưởng chủ yếu mà nhà thần học Joseph Ratzinger đã suy tư trong gần 60 năm qua, nay được diễn tả qua ngòi bút và văn phong của Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI.

� Chân lý không đặt giới hạn cho tự do, nhưng là điều kiện để tự do đạt tới tiềm năng thật sự của mình;

? Chân lý khách quan chỉ được xem là sự hạn chế thực sự đối với ý thức hệ và lòng ham muốn quyền lực một cách mù quáng mà thôi.

? Đức tin và lý trí cần phải hổ trợ lẫn nhau : đức tin mà không có lý trí sẽ trở nên chủ nghĩa quá khích, trong khi đó lý trí mà không có đức tin sẽ dẫn đến sự tuyệt vọng;

? Những nguy hiểm của ảo tưởng về sự tiến bộ trong thời đại mới, được phát sinh cùng với các ngành khoa học mới mẻ của thế kỷ thứ XVI, chỉ được áp dụng vào chính trị thông qua cuộc Cách mạng Pháp và chủ nghĩa Marxít mà thôi[5];

? Nếu không có quan hệ với Thiên Chúa, thì khó có thể xây dựng được một trật tự xã hội công bằng[6];

? Cần phải phân biệt học thuyết cánh chung, nghĩa là niềm mong đợi "Trời mới và Đất mới", ra khỏi thế giới chính trị thời nay;

II. NỘI DUNG

Thông điệp gồm 18.942 từ trong bản dịch Anh ngữ; 20.103 từ theo bản dịch Pháp ngữ. Bản dịch Việt ngữ của Ủy Ban Giáo lý Đức Tin trực thuộc HĐGMVN, có 26.061 từ, không kể ghi chú. Tuy Spe salvi là một tài liệu huấn quyền tương đối ngắn, nhưng bao gồm các chiều kích lịch sử, triết học, thần học và cả khoa học nữa.

1. Bố cục:

Thông điệp thứ hai này không được phân chia rõ ràng và cân đối như Deus caritas est, Spe salvi gồm 50 đoạn, chỉ có những tiểu tựa, đề cập đến những nội dung chính sau đây:

� Dẫn nhập: tương quan giữa cứu chuộc và hy vọng, một niềm “hy vọng khả tín” (1)

? Đức tin là hy vọng (2-3)

? Ý niệm hy vọng trong Tân ước và Giáo hội sơ khai (4-9)

? Sự sống đời đời (10-12)

? Chiều kích cộng đoàn của niềm hy vọng Kitô giáo (13-15)

? Tính chất hàm hồ của sự tiến bộ (16-23)

? Dung mạo đích thực của niềm hy vọng Kitô giáo (24-31)

? “Môi trường” học hỏi và thực tập hy vọng: cầu nguyện, hành động và đau khổ cùng suy tư về cuộc Phán xét (32-48)

2. Các từ-chìa khóa (key word):

Những ý tưởng chủ lực được biểu hiện nơi các từ ngữ then chốt mà tác giả thường xuyên đề cập đến. Các từ-chìa khóa được sử dụng nhiều nhất trong Spe salvi làm nổi bật mối tương quan về nội dung giữa các quan niệm chính yếu trong sứ điệp của Kitô giáo, điển hình là quan hệ giữa ba nhân đức đối thần với sự sống và đau khổ: “hy vọng” (196 lần); “đức tin” (73 lần); “tình yêu”, “yêu thương”, “yêu mến” (80 lần); “sự sống” (133 lần), trong đó “sự sống đời đời” [eternal life/ vie éternelle] (12 lần); “đau khổ” (59 lần).

Ngoài ra, những từ sau đây cũng cho thấy yếu tính, hiệu quả và cứu cánh của niềm hy vọng Kitô giáo: “cứu chuộc” [redemption / rédemption] (7 lần); “cứu độ": động từ (5 lần); danh từ [salvation / salut] (19 lần); sự chết [death / mort] (15 lần); “chân lý”, “sự thật” (27 lần); “lý trí” (28 lần); “gặp gỡ” [meeting, meet / rencontre(r)] (21 lần); “trách nhiệm” (12 lần); “biến đổi” [transform / transformer] (9 lần) và “tự do” [liberty / liberté] (6 lần).

3. Các vấn nạn

Nếu trong Deus caritas est, ta tìm thấy 22 vấn nạn chủ yếu về bản chất của tình yêu, về tình yêu Thiên Chúa và tha nhân, thì nơi Spe salvi, Đức Thánh Cha nêu lên tất cả 55 câu hỏi. Thực vậy, người Kitô hữu có thể tìm được giải đáp và giải thích của Đức Bênêđictô XVI cho nhiều vấn nạn liên quan đến yếu tính của sứ điệp Kitô giáo. Chúng ta hãy thử đưa ra câu trả lời cá nhân của mình cho các vấn nạn này, rồi đối chiếu với những suy tư của Đức Thánh Cha trong thông điệp.

* Đối với chúng ta ngày nay, đức tin Kitô giáo có còn là một niềm hy vọng có sức biến đổi và nâng đỡ đời sống không ?

* Đối với chúng ta, niềm hy vọng đó có mang tính “tác động”, nghĩa là một sứ điệp định hình cuộc sống của ta theo một hướng mới hay không ? Hay nó chỉ mang tính “thông tin” mà đến lúc nào đó, chúng ta không còn quan tâm nữa, và thông tin ấy xem như đã lỗi thời vì có những thông tin mới mẻ hơn ? (SS 10)

* Đâu là điều cốt yếu trong niềm hy vọng Kitô giáo, điều mà Kitô hữu phải cống hiến cho thế giới và những gì họ không thể mang lại cho
nó ? (SS 22)

* Thế nào là sự sống đời đời ? Chúng ta có thực sự muốn được sống đời đời không ? (SS 10-12)

* Đâu là ý nghĩa Kitô giáo về đau khổ, sự chết và luyện ngục (45) ?

“Đối với Thiên Chúa, con người có giá trị lớn lao đến độ chính Thiên Chúa đã làm người để có thể đau khổ thực sự với con người, trong xác thịt và máu huyết, như trình thuật về cuộc Khổ nạn của Đức Giêsu cho chúng ta thấy. Từ đó, trong mọi khổ đau của con người, có một Đấng kinh nghiệm và chia sẻ đau khổ với chúng ta; từ đó, sự an ủi (con-solatio) trải rộng trong mọi nỗi đau khổ, sự ủi an từ tình yêu đồng cảm của Thiên Chúa và như thế ánh sao hy vọng đã bừng lên” (SS 39).

Cuộc Phán xét cánh chung được hiểu như thế nào ?

Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI giải thích: “Cuộc phán xét của Thiên Chúa là hy vọng bởi lẽ cuộc phán xét đó vừa là công bình vừa là ân sủng. Nếu phán xét chỉ là ân sủng làm cho những gì diễn ra trên trần thế thành vô nghĩa mà thôi, thì Thiên Chúa vẫn còn mắc nợ chúng ta câu trả lời cho vấn nạn liên quan đến sự công bình, vấn nạn mang tính quyết định đối với ta khi đối diện với lịch sử cũng như với chính Thiên Chúa. Nếu phán xét chỉ là công bình thuần túy thì cuối cùng đối với tất cả chúng ta, phán xét sẽ chỉ còn là động cơ gây sợ hãi. Sự nhập thể của Thiên Chúa trong Đức Kitô đã nối kết công bình và ân sủng chặt chẽ đến nỗi công bình được thiết lập cách vững vàng: tất cả chúng ta mong đợi ơn cứu độ “trong sự sợ hãi Thiên Chúa và run rẩy” (Pl 2, 12). Dù vậy chăng nữa, ân sủng cho phép tất cả chúng ta hy vọng và bước đi đầy lòng tín thác, đến gặp gỡ vị Thẩm phán mà ta biết là “trạng sư” của ta (parakletos) (x. 1 Ga 2, 1)” (SS 47).

III. NHẬN ĐỊNH

1. Cảm tưởng

� Liên hiệp Thệ phản Pháp quốc[7]

Thông điệp chỉ trao gửi đến thành viên của Giáo hội Công giáo, tuy nhiên Đức Bênêđictô XVI xứng đáng gặt hái được một sự thành công nơi những người Công giáo, Giáo hội Cải cách, Luther, Tin Lành, là những người cũng thừa kế sứ điệp tông đồ và những người giải thích Thánh kinh xuyên suốt lịch sử.

Spe salvi mang nặng tính giáo huấn, có nhiều điểm nhấn của thời “hậu hiện đại” trong phê bình của Đức Bênêđictô XVI về thời hiện đại; sự tái tập trung vào cốt lõi của căn tính Kitô giáo trong chiều kích hiện sinh (Mục sư Gill Daude).

? Thông điệp mới của Đức Bênêđictô XVI là một tài liệu phong phú và mang tính thách đố. Chúng ta không thể dễ dàng tiếp thu tất cả khi chỉ đọc một lần. Nhưng một trong những dòng quan trọng nhất có thể được tìm thấy trong các câu mở đầu. Đức Thánh Cha nhắc cho các Kitô hữu rằng đức hy vọng giúp cho chúng ta đối diện với những gánh nặng của đời sống hằng ngày, dù cho chúng có nặng nề đến đâu đi nữa. Niềm tin vào Đức Kitô dẫn chúng ta đến niềm hy vọng nơi sự sống vĩnh cửu. Đời sống của Đức Kitô làm cho cuộc sống của chúng ta có ý nghĩa. Nếu chúng ta thực sự tin Đức Giêsu Kitô, chúng ta sẽ tin tưởng vào tương lai, dù cho có những ngày xem ra ảm đạm và có vấn đề. Vì cuối cùng, Đức Giêsu đã dành cho chúng ta ơn cứu độ và hạnh phúc với Người (Charles J. Chaput, O.F.M. Cap., TGM Denver).

? Vào mùa Vọng năm 2007, trong bài giảng thứ ba cho giáo triều Rôma, tựa đề là “Spe gaudete” (vui mừng trong hy vọng), linh mục Raniero Cantalamessa đã nhận định rằng dù ta ít đề cập đến đức cậy hơn là đức tin và đức mến, nhưng chính đức cậy mới lôi kéo hai nhân đức đối thần kia. “Chúng ta cần hy vọng để sống cũng như cần khí oxy để thở”[8].

Nói chuyện với các giới chức ngoại giao cạnh Tòa Thánh, ngày 13.1.2008, cha Lombardi tuyên bố : “Một nền ngoại giao bảo vệ sự sống và những xác tín của con người là nguồn hy vọng (…) Qua thông điệp của mình, Đức Bênêđictô XVI mời gọi tất cả chúng ta hy vọng: ngành ngoại giao và chính trị cũng tìm được ý nghĩa cao thượng và quý báu nhất của chúng trong viễn ảnh này” (Lm. Federico Lombardi, s.j., Giám đốc Phòng Báo chí Tòa Thánh và Trung tâm Truyền hình Vatican)[9].

2. Đặc điểm

� Suy tư triết học

Qua Spe salvi, Đức Giáo hoàng mở cuộc đối thoại có phê phán với các triết gia từ cổ chí kim: từ Platon (428-348), Francis Bacon (1561-1626) đến Immanuel Kant (1724-1804), Friedrich Engels (1820-1895), Karl Marx (1818-1883) và hai triết gia của trường phái Frankfurt: Max Horkheimer (1895-1973), Theodor W. Adorno (1903-1969). Đức Thánh Cha đã thẳng thắn phê bình chủ thuyết Marxít, vô thần, duy tâm và vạch rõ sai lầm cũng như hệ lụy của chủ nghĩa duy vật, duy khoa học cũng như ảo tưởng về sự tiến bộ.

? Nguồn suối Thánh kinh

Suy tư vững chắc và hệ thống của Đức Thánh Cha về hy vọng được đâm rễ sâu nơi Thánh kinh qua việc khai triển và chú giải các đoạn sách Cựu ước lẫn Tân ước: Thánh vịnh (9 trích dẫn), Tin Mừng Gioan (10 lần), các thư thánh Phaolô (8 lần = Eph [4]; Rm [2]; 1 Th [2]), thư Do Thái [4]).

Ngài đã chú giải các từ hypostasis / substantia (La Tinh) trong Dt 11, 1 (SS 7); hyparchonta trong Dt 10, 34 (SS 8); hypomone và hypostole trong Dt 10, 36) và Dt 10, 39 (SS 9).

? Gắn bó với Thánh truyền

Không những thông điệp cho thấy một hiểu biết sâu sắc của tác giả về Thánh kinh, mà còn chứng tỏ một sự khai thác tài tình kho tàng truyền thống của Giáo hội. Đức Thánh Cha đã nối kết dòng suy tư Kitô giáo của mình với Thánh truyền, khéo kín múc và làm cho sống động giáo huấn của các giáo phụ: Grêgôriô thành Nazian (325-389), Ambrôsiô (340-397), Augustinô (354-430), Maxime le Confesseur († 662), Tôma Aquinô (1225-1274) v.v…

? Thần học hy vọng

Là thần học gia, Đức Bênêđictô XVI cung cấp cho chúng ta những quan niệm chủ chốt theo dòng lịch sử, với nền tảng Thánh kinh và Thánh truyền cũng như ứng dụng mục vụ của một nền thần học hy vọng và cánh chung học Kitô giáo.

Độc giả không ngạc nhiên khi thấy tư tưởng của thánh Augustinô được trưng dẫn nhiều lần trong Spe salvi, vì đây là giáo phụ mà thần học gia Ratzinger đã dày công nghiên cứu và ĐGH Bênêđictô XVI thường xuyên tham chiếu. Điều này chứng tỏ một sự gần gũi về thần học và linh đạo giữa hai vị. Thực vậy, chủ đề luận án tiến sĩ của ngài vào năm 1953 là: “Dân tộc và nhà của Thiên Chúa trong giáo huấn của thánh Augustinô về Giáo hội”. Tháng 4 năm 2007, Đức Giáo hoàng cũng đã đến viếng mộ thánh nhân ở Pavie. Ngày 9.1.2008, Đức Bênêđictô XVI đã cho biết lý do ảnh hưởng của vị giáo phụ này đối với ngài, khi trích dẫn lời của Đức Phaolô VI nói về thánh Augustinô: “Ta có thể nói rằng tất cả tư tưởng của thời cổ đại đổ dồn về tác phẩm của thánh nhân và từ tác phẩm của ngài tuôn chảy ra các trào lưu tư tưởng lan đến tất cả các truyền thống học thuyết của những thế kỷ tiếp theo”[10].

- Hy vọng được Đức Bênêđictô XVI trình bày như sự nhận biết và gặp gỡ Thiên Chúa: “Nhận biết Thiên Chúa, Thiên Chúa đích thực, nghĩa là nhận lãnh niềm hy vọng”. Và Kitô hữu là người “nắm giữ một niềm hy vọng phát sinh từ cuộc gặp gỡ thực sự với vị Thiên Chúa này” (SS 3).

- Đó là “niềm hy vọng khả tín như một ân huệ có tính quyết định” đối với ý thức của các Kitô hữu (SS 2).

- Niềm hy vọng của Kitô hữu không hề mang tính cá nhân chủ nghĩa, nhưng hàm chứa chiều kích cộng đồng. Vì “chủ yếu là hy vọng vì người khác, và chỉ như thế mới thực sự là niềm hy vọng cho tôi[11]. Trong tư cách Kitô hữu, chúng ta đừng bao giờ chỉ biết hỏi : làm thế nào để tôi có thể cứu được chính mình ? Nhưng chúng ta còn phải hỏi : tôi phải làm gì để tha nhân có thể được cứu độ, và để ngôi sao hy vọng có thể toả sáng trên họ ? Đó cũng là lúc tôi làm hết sức cho ơn cứu độ của mình” (SS 48).

? Những chứng nhân của niềm hy vọng

Vừa là mục tử, thầy dạy và chứng nhân, Đức Thánh Cha không chỉ đưa ra những minh giải Thánh kinh và luận chứng thần học về niềm hy vọng Kitô giáo, mà còn giới thiệu các gương mặt Kitô hữu cụ thể thuộc nhiều châu lục khác nhau, như những chứng nhân của niềm hy vọng, để người Kitô hữu noi theo: từ thánh Phanxicô thành Assisi (1181-1226) sinh sống tại Âu châu, thánh nữ Bakhita (1869-1947) gốc Phi châu, đến hai người Việt Nam thân yêu của chúng ta: thánh Phaolô Lê Bảo Tịnh (1793-1857) và Hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận (1928-2002) thuộc Á châu. Ngài gọi “những ngôi sao đích thực trong cuộc đời chúng ta là những người đã biết sống ngay lành” (SS 49). Vì thế, chứng nhân nổi bật nhất chính là Trinh Nữ Maria “Ngôi sao hy vọng”.

? Một Kitô học thấm nhuần hy vọng

Đâu là Kitô học của Spe salvi ? Trước hết, Đức Bênêđictô XVI "giải độc" những hình ảnh sai lạc về Đức Giêsu. Đức Giêsu không phải là một nhà cách mạng-xã hội như  Spartacus (120-70 tcn), một võ sĩ giác đấu, chỉ huy cuộc của nô lệ vào giữa những năm 73-71 tcn. Đức Giêsu Kitô cũng chẳng chiến đấu để giải phóng chính trị giống như  Barrabas hay Bar Kobeka khởi nghĩa chống đế quốc Roma. Điều mà Đức Giêsu mang đến hoàn toàn khác : đó là cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa hằng sống, với một niềm hy vọng mạnh hơn những thử thách hay tình trạng nô lệ, hy vọng có sức biến đổi cuộc sống từ bên trong, dù cho cơ cấu bên ngoài vẫn y nguyên.

Tiếp đến, ĐTC đã trình bày Đức Giêsu Kitô bằng nhiều hình ảnh năng động, hiện sinh (rút ra từ hạnh tích thánh nhân, kiến trúc và suy tư về mầu nhiệm thập giá - phục sinh), vì “chính Thiên Chúa đã mang lấy một “hình ảnh” (SS 43) để đồng cam khổ với con người và trở nên suối nguồn hy vọng cho mọi người.

* Đức Kitô là “Paron”, Chủ nhân của mọi chủ nhân, “lớn hơn mọi chủ nhân, Chúa của các chúa, và Chúa tốt lành, hiện thân của lòng nhân từ. Bakhita nhận ra rằng Thiên Chúa cũng biết cô, Người đã tạo dựng nên cô, và còn yêu thương cô nữa. Cô được yêu thương bởi chính “Paron” tối cao, mà so với Người, tất cả mọi chủ nhân khác chỉ là những đầy tớ thấp hèn. Bakhita được nhận biết, yêu thương, và được chờ mong. Hơn nữa, chính bản thân Chủ nhân này đã phải chấp nhận một thân phận bị đánh đập và hiện đang chờ đợi cô “bên hữu Thiên Chúa Cha” (SS 3).

* Đức Kitô là triết gia và mục tử, “Đấng chỉ cho chúng ta biết thế nào là sự sống và nơi đâu có sự sống ấy” (SS 8).

“…hình ảnh Đức Kitô như một triết gia chân chính, một tay cầm sách Phúc Âm, tay kia mang gậy lữ hành của triết gia. Với cây gậy của mình, Người là đấng chiến thắng tử thần; còn sách Phúc Âm đem lại chân lý mà các triết gia trước đó đã luống công tìm kiếm. Nơi hình ảnh đã tồn tại trong nghệ thuật bia mộ suốt một thời gian dài này, rõ ràng là cả người học thức lẫn người bình dân đều có thể nhận biết Đức Kitô: Người nói cho chúng ta biết thực sự con người là ai và họ phải làm gì để đích thực là con người. Người chỉ cho chúng ta con đường, và con đường này là sự thật. Chính Người vừa là đường vừa là sự thật, và vì đồng thời là đường và sự thật, nên Người cũng là sự sống mà tất cả chúng ta đang tìm kiếm. Người cũng chỉ cho chúng ta con đường ở bên kia cái chết; chỉ có ai làm được điều này mới là người thầy chân thực về sự sống” (SS 6).

“Người mục tử đích thực là Đấng biết cả con đường băng qua thung lũng sự chết"; Đức Kitô là Người đồng hành, vì  là “Đấng bước đi với tôi ngay cả trên nẻo đường cô độc cuối cùng, nơi mà không ai có thể đồng hành với tôi và hướng dẫn tôi vượt qua: chính Người đã đi qua con đường này, Người đã xuống tận vương quốc của tử thần, Người đã chiến thắng sự chết và giờ đây trở lại để đồng hành với chúng ta và cho chúng ta niềm xác tín rằng, với Người, chúng ta tìm ra được một lối vượt qua. Nhận thức rằng có Đấng đồng hành với tôi ngay cả trong sự chết, và “với côn trượng Ngài bảo vệ, tôi vững dạ an tâm”, đến độ “tôi không còn sợ chi” (x. Tv 23 [22],4), đó là niềm “hy vọng” mới mẻ xuất hiện trong đời sống của các tín hữu” (SS 6).

* Đức Kiô là "Đấng chịu đóng đinh", (…) một con người đau khổ, đang chia sẻ thân phận của con người bị Thiên Chúa bỏ rơi bằng cách đảm nhận chính thân phận ấy. Đấng vô tội mà phải chịu đau khổ này đã trở thành sự xác thực cho niềm hy vọng" (SS 43).

* Đức Kitô là Thẩm phán chủ tọa cuộc phán xét, nhưng cũng chính là “trạng sư” (parakletos) và Đấng Cứu độ của chúng ta. Thực vậy, “cuộc gặp gỡ với Người là hành động quyết định của việc phán xét. Tất cả mọi giả dối đều tan biến trước cái nhìn của Người. Chính sự gặp gỡ Người vừa thiêu đốt lại vừa biến đổi và giải thoát chúng ta để làm cho ta trở nên thực sự là mình. Khi ấy, tất cả những gì được xây dựng trong cuộc đời có thể chỉ còn là rơm rạ, là lời huênh hoang trống rỗng và bị sụp đổ. Tuy nhiên, trong nỗi đau của cuộc gặp gỡ này, khi những uế tạp và thiếu lành mạnh của ta lộ diện rõ ràng, thì ta cũng tìm được ở đó ơn cứu độ” (SS 47).

* * *

“Văn là người”. Đọc Spe salvi, Kitô hữu cũng gặp gỡ, khám phá và cảm nhận được con người của Đức Bênêđictô XVI. Ngài giống như người am tường về Nước Chúa mà Đức Giêsu đã so sánh bằng hình ảnh: “… bất cứ kinh sư nào đã được học hỏi về Nước Trời, thì cũng giống như chủ nhà kia lấy ra từ trong kho tàng của mình cả cái mới lẫn cái cũ” (Mt 13, 52).

Đồng cảm với tác giả Spe salvi, người môn đệ của Chúa Giêsu không dừng lại ở niềm vui tri thức, vì trong lòng họ vang dội lại xác tín của Công đồng Vatican II: “Vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng của con người ngày nay, nhất là của người nghèo và những ai đau khổ, cũng là vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng của các môn đệ Chúa Kitô, và không có gì thực sự là của con người mà lại không gieo âm hưởng trong lòng họ” (Gaudium et spes 1)[12].

Vui mừng và hy vọng cùng tiến bước với toàn thể Giáo hội trong cuộc lữ hành đức tin, người Kitô hữu Việt Nam còn cảm thấy mình được mời gọi cách đặc biệt dấn thân, tiếp bước hai chứng nhân hy vọng của quê hương, thực tập sống, diễn tả và gieo niềm hy vọng trong xã hội hiện tại, để “những ánh sáng hy vọng” ngày càng tỏa sáng.

“Cả Giáo hội tại Việt Nam, dưới sự hướng dẫn của các chủ chăn, hồng y, tổng giám mục, giám mục và linh mục, hãy mạnh dạn loan báo Tin Mừng Phục Sinh cho mọi người trên đất nước Việt Nam và cả ngoài Việt Nam nữa. Tin Mừng Phục Sinh đó cũng chính là Tin vui hy vọng: vì niềm hy vọng của chúng ta, chính là Chúa Kitô Phục Sinh. Anh chị em hãy đặt hy vọng vào Chúa! Chúng tôi chỉ là những dấu chỉ hữu hình của Chúa, là những thừa tác viên và tôi tớ phục vụ Tin Mừng của Chúa cho niềm hy vọng của thế giới ”[13].ª

   H  Home page