BÀI GIẢNG LỄ LÁ NĂM 2008
THÁNH LỄ GIỚI TRẺ GIÁO PHẬN
Bài tường thuật của thánh Mátthêu về cuộc khổ nạn và cái chết của Chúa Giêsu rất sống động, cụ thể, nhiều chi tiết, làm nổi bật vụ án bất công, âm mưu và sự toa rập của kẻ thù chống lại Chúa Giêsu, sự bi thảm và huyền nhiệm về cái chết của Người.
Từ giờ thứ sáu, bóng tối bao phủ cả mặt đất, măi đến giờ thứ chín. Bóng tối là biểu tượng của sự dữ, của tội ác, của thế giới thần dữ. Bóng tối bao phủ cả mặt đất không chỉ là bóng tối vật chất, mà c̣n là bóng tối tinh thần. Đáng sợ hơn gấp bội, đó là tội lỗi, là sự dữ đang bao trùm cả mặt địa cầu. Bóng tối như bao phủ cả Chúa Giêsu, che đậy, không cho Người nh́n thấy ǵ. Người không thấy ai, không thấy được ngay cả Thiên Chúa là Cha của Người, đến nỗi Người có cảm tưởng như Chúa Cha bỏ rơi Người.
Đến giờ thứ chín, là khoảng ba giờ chiều, Chúa Giêsu kêu lớn tiếng: Eli Eli lamasabáchtani, nghĩa là “Lạy Thiên Chúa, lạy Thiên Chúa của con, sao Ngài bỏ rơi con?” (Mt 27, 46). Tiếng nói của Người không rơ, người ta tưởng Người cầu cứu tiên tri Elia, có kẻ tưởng Người khát nước, nên đă lấy dấm chua mà đưa lên miệng Người. Nhưng Chúa Giêsu lại kêu lên một tiếng lớn một lần nữa rồi trút linh hồn.
Tiếng kêu lớn của Chúa Giêsu thật là huyền nhiệm, khó hiểu. Ít ai có thể hiểu nổi làm sao với sức tàn của một người sắp tắt thở, Đức Giêsu lại có thể kêu lên một tiếng lớn, thảm thiết như vậy trước khi trút hơi thở cuối cùng. Tiếng kêu ấy là ǵ thế mà khiến màn của Đền thờ xé ra làm đôi từ trên xuống dưới, đất rung, đá vở, mồ mả bật tung, những người chết ra khỏi mồ…?
Nếu trả lời dựa vào đau khổ thể xác mà thôi, chúng ta chưa hiểu hết tính chất bi thảm và huyền nhiệm trong cái chết của Chúa, mặc dù khi thấy Chúa đă bị đánh đập một cách dă man trong phim “cuộc khổ nạn của Đức Kitô” của đạo diễn Mel Gibson, có người đă khóc và khóc nhiều. Trên b́nh diện thể xác, mọi đau đớn của con người trên thế gian này cộng lại có thể nhiều hơn gấp bội so với những đau đớn thể xác của Chúa Giêsu trong cuộc khổ nạn.
Nhưng b́nh diện tinh thần quan trọng hơn nhiều: tất cả những đau khổ tinh thần của loài người cộng lại không thể nào sánh ví với cuộc khổ nạn của Chúa. Bởi v́ Chúa là Đấng Thánh, là Đấng hoàn toàn vô tội, đă trở thành sự tội v́ chúng ta. Tất cả sự gian ác của loài người được “chồng chất” lên vai Chúa, đồng hoá với Chúa. Người là Chiên Thiên Chúa, Đấng xoá tội trần gian, nhưng trước đó Người phải là Đấng gánh tội trần gian, như lời sách Isaia: “Sự thật, chính Người đă mang lấy những bệnh tật của chúng ta, đă gánh chịu những đau khổ của chúng ta, c̣n chúng ta, chúng ta lại tưởng Người bị phạt, bị Thiên Chúa giáng hoạ, phải nhục nhă ê chề. Chính người đă bị đâm v́ chúng ta phạm tội, bị nghiền nát v́ chúng ta lỗi lầm; người đă chịu sữa trị để chúng ta được b́nh an, đă phải mang thương tích cho chúng ta được chữa lành” (Is 53,4-5); hay như lời thư Phêrô: “Tội lỗi của chúng ta, chính Người đă mang vào thân thể mà đưa lên cây thập giá” (1Pr 2, 24).
Thập giá mà Chúa Giêsu vác là tất cả tội lỗi loài người; Chúa bị đóng đinh vào đó. Người bị đồng hoá với tội ác, nên phải lănh chén thịnh nộ, chén trừng phạt của Thiên Chúa, chén mà Người đă sợ hăi, không muốn uống, và đă xin cùng Chúa Cha: “Lạy Cha, nếu có thể được, xin cho con khỏi phải uống chén này” (Mt 26, 39). V́ Người bị đồng hoá với tội ác, nên Thiên Chúa tự bản chất là Thiện Hảo phải rời xa Người. Chúa Giêsu như chịu đựng không nổi thực tế này; Người không chịu đựng nổi sự xa rời Thiên Chúa.
Càng tin tưởng trông cậy vào Thiên Chúa, Chúa Giêsu càng đau đớn trước sự thinh lặng của Thiên Chúa (Mt 27, 46). Thiên Chúa phải từ khước, không thể nào chấp nhận sự dữ và tội ác. Thiên Chúa kết án tội ác, phản kháng chống lại tội ác. Nhưng Thiên Chúa hết sức yêu thương Người Con phải gánh lấy tội ác, chịu đồng hoá với tội ác. Và chính t́nh yêu ấy làm cho Ngài phải đau khổ vô vàn. Chúa Cha vô cùng đau khổ trước cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu, nhưng chính Ngài, cùng với Con của Ngài đă chấp nhận v́ loài người chúng ta và để cứu rỗi chúng ta.
Chúa Giêsu, Đấng hoàn toàn vô tội, đă phải mang lấy tất cả tôi lỗi của loài người vào trong con người của ḿnh. Quả thật là tột đỉnh của oan ức! Nhân loại đă từ khước Thiên Chúa, c̣n Chúa Giêsu th́ yêu mến Thiên Chúa vô vàn, nhưng đă phải đảm nhận sự gian ác của loài người một cách oan uổng và phải xa rời Thiên Chúa. Tiếng oan đó kêu thấu tới trời! Trở thành một tiếng kêu bi thảm nhất, thống thiết nhất trong lịch sử loài người.
Trên thập giá, Chúa Giêsu đă biến sự từ khước của nhân loại thành lời xin vâng trong t́nh yêu. Như lời thư Phaolô gởi tín hữu Philíp: “Người lại c̣n hạ ḿnh, vâng lời cho đến nỗi bằng ḷng chịu chết, chết trên cây thập tự. Chính v́ thế Thiên Chúa đă siêu tôn Người, và tặng ban Danh hiệu trổi vượt trên muôn ngàn danh hiệu. Như vậy khi vừa nghe danh thánh Giêsu, cả trên trời dưới đất và trong nơi âm phủ, muôn vật phải bái quỳ; và để tôn vinh Thiên Chúa Cha, mọi loài phải mở miệng tuyên xưng rằng: Đức Giêsu Kitô là Chúa” (Pl 2,8-11). Người “quả thật là Con Thiên Chúa” (Mt 27, 54) như lời tuyên xưng của viên đại đội trưởng chứng kiến cái chết bi thảm của Người.
Cái chết của Chúa Giêsu phải làm cho chúng ta suy nghĩ. Con người của chúng ta ngày nay quá khác với Chúa Giêsu. Ngày nay chúng ta thường có khuynh hướng đổ tội cho người khác, ít khi thú nhận tội lỗi của ḿnh, khác hẳn với Chúa Giêsu, Đấng đă đảm nhận tất cả sự gian ác của loài người, v́ không ngại nhận mọi người là anh em. Ai cũng muốn đổ tội cho người khác, không muốn nhận phần lỗi về ḿnh, nên cứ tiếp tục chống đối nhau, trừng phạt nhau.
Cũng ít ai trong nhân loại chúng ta dám đón nhận đau khổ, mà chỉ muốn trút đau khổ lên trên người khác, những người thấp cổ bé họng, không thể nói ǵ để minh oan. Nếu chúng ta chỉ muốn rửa tay như Philatô để nói rằng ḿnh không liên can ǵ đến tội ác, hay chỉ muốn la ó như đám đông để trút mọi đau khổ và tội ác lên đầu tha nhân, th́ quả thật chúng ta là những kẻ giết Chúa.
+ Gm. Phaolô Bùi Văn Đọc